6 اکتبر 2025- این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین تجمع چربی احشایی (VAI)، رسوب چربی در کبد و اختلال عملکرد تیروئید در بیماران دیابت نوع ۲ انجام شده است. تمرکز اصلی بر دو شاخص نوین VAI و شاخص کبد چرب یا FLI به عنوان نشانگرهای متابولیک و بررسی تأثیر آن ها بر مقاومت به انسولین و عملکرد تیروئید بوده است.
این مطالعه به صورت مقطعی بین ژانویه ۲۰۲۱ تا دسامبر ۲۰۲۲ در بیمارستان ارتش چین وابسته به دانشگاه پزشکی ارتش چین که یکی از معتبرترین نهادهای تحقیقاتی پزشکی در چین است،انجام شد. ۱۳۱بیمار سرپایی مبتلا به دیابت نوع ۲ که فاقد بیماری های غدد دیگر یا نارسایی شدید کبدی یا کلیوی بودند، وارد مطالعه شدند. داده های بالینی شامل شاخص توده بدنی، دور کمر، فشار خون، پروفایل چربی، عملکرد کبد و تیروئید، و آنتی‌بادی های تیروئیدی جمع آوری شد. شاخص های VAI و FLI با فرمول های خاص محاسبه شدند و بیماران در چارک های مختلف دسته بندی شدند.
· با افزایش شاخص کبد چرب، آنزیم‌های کبدی( ALTوAST) به طور معناداری افزایش یافتند، که نشان دهنده آسیب سلولی کبد است.
· تری گلیسرید افزایش و HDL کاهش یافت، که بیانگر اختلال در متابولیسم چربی ها است.
· شاخص‌های چاقی مرکزی(دور کمر، دور باسن، BMI) نیز با شاخص کبد چرب بالا همبستگی داشتند.
· سطح انسولین ناشتا و C-peptide با افزایش شاخص کبد چرب یا FLI بالا رفتند، که نشان دهنده مقاومت به انسولین است
· سطحTSH روند افزایشی داشت (P=0.068)، که احتمال ارتباط با کم کاری تیروئید را مطرح می کند، هرچند هورمون هایT3 و T4 تغییر معناداری نداشتند.
· VAI بالا با افزایش آنزیم های کبدی، اسید اوریک، تری گلیسرید و کاهشHDL همراه بود.
· شاخص های چاقی و فشار خون نیز با VAI بالا همبستگی داشتند.
· سطح انسولین و C-peptide با افزایش VAI بالا رفتند، که نقش چربی احشایی در مقاومت به انسولین را تایید می کند.
· سطحTSH روند افزایشی داشت، اما تغییرات FT3 و FT4 معنادار نبودند.
· آنتی بادی های تیروئیدی(TGAb و TPO) تغییر معناداری نداشتند، که احتمال بیماری خودایمنی تیروئید را رد می کند.
این مطالعه نشان داد که تجمع چربی احشایی و رسوب چربی در کبد نقش کلیدی در اختلالات متابولیک و مقاومت به انسولین در بیماران دیابت نوع ۲ دارند. همچنین، گرچه ارتباط مستقیمی با اختلالات تیروئیدی خودایمنی مشاهده نشد، اما روند افزایشی TSH می تواند نشانه ای از کم کاری تیروئید تحت بالینی باشد.
بنابراین، غربالگری زودهنگام شاخص های VAI و FLI می تواند ابزاری مؤثر برای پیشگیری از سندرم متابولیک و بهینه سازی درمان دیابت باشد.
در همین راستا، محققان مداخلاتی مانند فعالیت بدنی منظم برای بهبود حساسیت به انسولین، تغذیه سرشار از فیبر برای تقویت محور روده‌ای–GLP-1، و استفاده از داروهای GLP-1RAبه منظور کاهش وزن، تنظیم قند خون و محافظت قلبی–کلیوی را پیشنهاد کردند.
فرمول محاسبه ی شاخص کبد چرب:
FLI = (e0.953×loge(triglycerides)+0.139×BMI+0.718×loge(GGT)+0.053×waistcircumference−15.745)/ (1 + e0.953×loge(triglycerides)+0.139×BMI+0.718×loge(GGT)+0.053×waistcircumference−15.745) × 100.
فرمول محاسبه ی شاخص چربی احشایی:
برای مردان:
VAI = [WC/(39.68 + 1.88 × BMI)] × (TG/1.03) × (1.31/HDL)
برای زنان
VAI = [WC/(36.58 + 1.89 × BMI)] × (TG/0.81) × (1.52/HDL)
منبع:
https://www.dovepress.com/a-study-on-the-correlation-between-visceral-adiposity-index-fatty-live-peer-reviewed-fulltext-article-DMSO